Gezondheidsvaardig

Wat zijn gezondheidsvaardigheden?

Gezondheidsvaardigheid, oftewel health literacy, is een term die in de Nederlandse maatschappij helaas weinig bekendheid heeft. Een beknopte definitie van de term is: de vaardigheden van een persoon om informatie over gezondheid te verzamelen, te begrijpen  en te gebruiken bij het nemen van beslissingen omtrent de eigen gezondheid. Deze vaardigheden liggen ten grondslag aan een gezonde leefstijl, welke een kwalitatief leven mogelijk maakt.

Beperkte gezondheidvaardigheid

Bij het aanbieden van gezondheidsbevorderende informatie wordt in het algemeen uitgegaan van de ‘gemiddelde Nederlander’. Een persoon die beschikt over een stel goed werkende hersenen, oren en ogen en een prima beheersing van de Nederlandse taal. Volgens deze gedachtegang beschikt iedere Nederlander over kennis en vaardigheden om de aangeboden gezondheidsinformatie te kunnen verwerken en toe te passen, komen ze bijvoorbeeld een term tegen zoals bijvoorbeeld een  miradry behandeling, dan zoeken ze op wat dat betekent en is er meestal geen man overboord.

Helaas is het een misvatting dat dit voor iedereen geldt. Er is namelijk een grote groep mensen in Nederland die niet beschikt over voldoende skills en kennis om de benodigde informatie omtrent gezondheid tot zich te kunnen nemen. Dit wordt een beperkte gezondheidsvaardigheid genoemd.

Problemen bij een beperkte gezondheidsvaardigheid

Zonder vaardigheden om gezondheidsgerelateerde informatie te kunnen lezen, begrijpen en toepassen kan iemand tegen grote problemen aanlopen. Wat nu als je niet begrijpt wat de dokter zegt, wat er op de bijsluiter van je nieuwe medicijnen staat, of wat er wordt vermeld in de folder van de thuiszorg? Inderdaad. Dat geeft een hoop verwarring en onzekerheid. Beperkte  gezondheidsvaardigheden hebben niet alleen een grote impact op iemands levenskwaliteit. Het kan in bepaalde situaties zelfs levensbedreigend zijn.

Grote verschillen in kennis en vaardigheden

De Nederlands bevolking kent grote gezondheidsverschillen. Er is een sterke relatie te ontdekken tussen bepaalde bevolkingsgroepen en gezondheidsachterstanden. Zo hebben met name veel allochtonen, ouderen en mensen met een lage sociaal-economische status moeite op het gebied van gezondheidsvaardigheden.

Laaggeletterdheid

Ongeveer 1,5 miljoen Nederlanders zijn laaggeletterd. Deze mensen hebben moeite met lezen en schrijven. Er bestaat een duidelijk verband tussen laaggeletterdheid en het hebben van beperkte  gezondheidsvaardigheden. Heel logisch eigenlijk. Want wanneer je niet kunt lezen wat ergens staat kan je ook niet bepalen welke informatie voor jou belangrijk is. Niet alleen analfabeten hebben te kampen met dit probleem. Ook allochtonen die de Nederlandse taal nog niet goed beheersen kunnen beperkt worden door laaggeletterdheid.